3. Diccionario básico - Oinarrizko hiztegia

PERSONAS - PERTSONAK

3.1 Oficios – Lanbideak / Puestos – Lanpostuak

Oficios / Puestos - Lanbideak / Lanpostuak
albergue aterpetxea
almacén biltegia
animador/a animatzailea
animador/a social gizarte animatzailea
apoyo especializado laguntza espezializatua
atención temprana arreta goiztiarra
auxiliar de administrativo/a administrari laguntzailea
auxiliar domiciliario/a etxez etxeko laguntzailea
ayudante de clínica klinika laguntzailea
ayudante de administración administrazio laguntzailea
ayudante técnico sanitario osasun laguntzaile teknikoa
ayudante de limpieza garbitzaile laguntzailea
camarero/a zerbitzaria
centro de atención a familias familiei arreta emateko zentroa
centro de día de adultos helduen eguneko zentroa
centro de educación especial heziketa bereziko zentroa
centro especial de empleo enplegu zentro berezia
centro ocupacional zentro okupazionala
centro de rehabilitación integral errehabilitazio integralerako zentroa
cocinero/a sukaldaria
conductor/a gidaria
coordinador/a koordinatzailea
cuidador/a / monitor/a begiralea
director/a zuzendaria
educador/a , formador/a hezitzailea, irakaslea
enfermero/a erizaina
enfermero/a de due due erizaina
fisioterapeuta fisioterapeuta
gerocultor/a gerokultorea
gobernante/a gobernantea
gobernante/a de gerocultores/as gerokultore-gobernantea
jefe/a de los/as auxiliares laguntzaileen nagusia
limpiador/a garbitzailea
logopeda logopeda
médico/a sendagilea
monitor/a / educador/a monitorea / hezitzailea
oficial/a de mantenimiento mantenimenduko ofiziala
peluquero/a ile-apaintzailea
podólogo/a podologoa
psicólogo/a psikologoa
recepcionista harreragilea
rehabilitación errehabilitazioa
residencia egoitza
responsable de administración administrazio arduraduna
responsable de due due arduraduna
responsable de comunicación komunikazio arduraduna
responsable de ocio, tiempo libre y v. aisialdi eta boluntariotza arduraduna
servicios centrales zerbitzu zentralak
socorrista sorosle
tabernero/a tabernaria
taller de adaptaciones egokitzapen tailerra
terapeuta terapeuta
terapeuta ocupacional terapeuta okupazionala
técnico sanitário/a osasun teknikoa
trabajadores/as de hogar etxez etxeko laguntzailea
trabajador/a social gizarte langilea
Trabajador/a de mantenimiento Mantenimenduko Langilea
Recepcionista - Harreragilea (tel.)
¿Quién es? Bai, nor da?
¿Cómo te llamas? Nola duzu izena?
¿Con quién quieres hablar? Norekin hitz egin nahi duzu?
Hola, ¿está Iker? Iker etxean (ahal) dago?
Sí, ahora se pone Bai, oraintxe ipiniko da
Sí, ahora mismo le paso con…. Bai, oraintxe pasatuko zaitut ….-(r)ekin
Tienes una llamada Dei bat daukazu
¿A qué hora vendrás? Zer ordutan etorriko zara?
Tienes una visita Bisita daukazu
Se / te lo agradezco Eskertzen dizut
Perdone, no le he entendido Barkatu, ez dizut ulertu
Perdone, no le he oído Barkatu, ez dizut entzun
Ahora no es posible Orain ezin da
Tiene que enviar una solicitud / un correo a esta dirección Eskaera / email bat bidali behar duzu helbide honetara
¿Cómo te llamas? Nola duzu izena?
Limpiador/a - Garbitzailea
buen olor usain ona
mal olor kiratsa
¿Estás enfermo/a? Gaixorik zaude?
Por favor, ¿me puedes dejar un poco para que limpie? Mesedez, utziko didazu apur batean garbitzeko?
limpiar los baños komunak garbitu

3.2 Familia - Senideak

3.3 Cuerpo humano - Gorputz- atalak

Familia - Senideak
madre ama
padre aita
hija alaba
hijo semea
abuela amama
abuelo aitaita
nieto/a biloba
yerno suhia
cuñado koinatua
hermano (de chico) anaia
hermano (de chica) neba
hermana (de chico) arreba
hermana (de chica) ahizpa
primo lehengusua
prima lehengusina
sobrino/a iloba
nuera erraina
cuñada koinata
Cuerpo humano - Gorputz- atalak
brazos besoak
cabeza burua
cara aurpegia
corazón bihotza
cuello lepoa
culo ipurdia
dedos atzamarrak
espalda bizkarra
vientre sabela
garganta sama / eztarria
huesos hezurrak
nariz sudurra
manos eskuak
ojos begiak
orejas belarriak
pecho bularra
pelo ilea
piernas hankak
rodilla belauna
tripa tripa

3.4 Salud - Osasuna

Salud - Osasuna
tos eztula
estornudo doministiku
fiebre sukarra
diarrea beherakoa
tengo dolor de cabeza buruko mina daukat
tengo dolor de muelas haginetako mina daukat
tienes gripe gripeak jota zaude
dolor de oído belarriko mina
dolor de músculos giharretako mina
escalofrío hotzikara
mocos mukiak
sudor izerdia
mareo zorabioa
moratón ubeldura
náusea goragalea
enfermo/a gaixorik
herida zauria
resfriado hotzeria
¡Qué dolor! Hau mina!

3.5 Botiquín - Botikina

Medicamentos - Sendagaiak
analgésicos analgesikoak
antiácidos antiazidoak
antihemorrágicos antihemorragikoak
antiinflamatorios antiinflamatorioak
antisépticos antiseptikoak
antitérmicos antitermikoak
crema antihistamínica krema antihistaminikoa
crema antiinflamatoria krema antiinflamatorioa
crema para el sol eguzkitarako krema
enjuague para limpiar los ojos (agua esterilizada) begiak garbitzeko irakuzketa (ur esterilizatua)
pastillas contra el mareo zorabioen aurkako pilulak
pomada para las quemaduras y escoceduras erredurentzako pomada
sales de rehidratación rehidrataziozko gatzak
termómetro termometroa
Material de cura - Sendatzeko materiala
agua oxigenada ur oxigenatua
alcohol alkohola
algodón hidrófilo kotoi hidrofilikoa
apósito adhesivo apositu itsaskorra
bolsas de frío instantáneo berehalako hotz poltsak
desinfectante y antisépticos desinfektante eta antiseptikoak
esparadrapo esparatrapua
gasa estéril gaza esterila
guantes estériles de látex latexezko eskularru esterilak
insulina inyectable intsulina injektagarria
jeringa de un sólo uso erabilera bateko xiringak
pinzas de acero inoxidable altzairu herdoilgaitzezko pintzak
suero fisiológico suero fisiologikoa
tijeras de acero inoxidable altzairu herdoilgaitzezko artaziak
tiritas de diferentes medidas neurri ezberdinetako tiritak
toallas para la desecación de heridas zaurien lehorketarako toallak
vendas bendak
vendas blandas y de gasa benda malguak eta gazazkoak

3.6 Los sentidos - Zentzumenak

3.7 Carácter - Izaera

Los sentidos - Zentzumenak
gusto dastamena
oído entzumena
vista ikusmena
tacto ukimena
olfato usaimena
Carácter - Izaera
bueno/a ona
charlatán/a berritsua
formal, honesto/a zintzoa
generoso/a eskuzabala
majo/a jatorra
mentiroso gezurti
miedoso/a beldurtia
nervioso/a urduria
triste tristea
tranquilo/a lasaia
travieso/a bihurria
vago/a alferra
valiente ausarta
vergonzoso/a lotsatia

3.8 Apariencia física - Itxura fisikoa

3.9 Disposición - Aldartea

Apariencia física - Itxura fisikoa
alto/a altua, garaia
bajo/a baxua
calvo/a burusoila
hermoso/a ederra
joven gaztea
pequeño/a txikia
delgado/a argala
feo/a itsusia
gordo/a gizena, lodia
grande handia
viejo/a zaharra
Disposición - Aldartea
atento/a adi
alegre alai
aburrido/a aspertuta
bien ondo
callado/a isilik
cansado/a nekatuta
contento/a pozik
despierto/a esna
dormido/a lotan
enfermo/a gaixorik
hablando hizketan
llorando negarrez
mal txarto
riéndose barrez
sano/a osasuntsu
tranquilo/a lasai

3.10 Ropas y complementos - Jantziak eta osagarriak

Ropa - Jantziak
abrigo berokia
bañador bainu-jantzia
botas de monte mendiko botak
braga kuleroak
bufanda tapauka
blusa brusa
calcetín galtzerdia
calzoncillo galtzontzilloak
camisa alkandora / atorra
camiseta kamiseta / elastikoa
camiseta de tirantes kamiseta tiranteduna
camisón ohe-atorra / kamisoia
cinturón gerrikoa
zapatos oinetakoak / zapatak
zapatos de deporte kirol-oinetakoak
zapatillas de casa zapatilak
chaqueta jaka
chándal txandala
chubasquero zira
delantal amantala
falda gona
guantes eskularruak
jersey jertsea
leotardos leotardoak
medias galtzetak
pantalón prakak / galtzak
pantalón corto / largos praka motzak / luzeak
pijama pijama
cinturón gerrikoa
sujetador bularretakoa
vestido soinekoa
Complementos - Osagarriak
audífono audiofonoa
dentadura postiza hortzordea
gafas betaurrekoak
gorro txanoa
paraguas euritakoa
pañal pixoihala
pañuelo zapia
peluca ileordea
reloj ordularia
sombrero kapela
toalla eskuoihala

3.11 Los colores - Koloreak

Los colores - Koloreak
amarillo horia
azul urdina
blanco zuria
gris grisa
marrón marroia
morado morea
negro beltza
rojo gorria
rosa arrosa
enfermo/a gaixorik
verde berdea

DESPLAZAMIENTOS - MUGIMENDUAK

3.12 Posturas- Jarrerak

3.13 Posiciones-Posizioak

Posturas - Jarrerak
agachado/a makurtuta
boca arriba ahoz gora
boca abajo ahozpez
de rodillas belauniko
de pie zutik
recto/a zuzen
saltando saltoka
sentada eserita
torcido/a okertuta
tumbado/a etzanda
Posiciones - Posizioak
atrás atzera
adelante aurrera
arriba goian
abajo behean
al lado ondoan / alboan
colgado zintzilik
debajo azpian
delante aurrean
detrás atzean
encima gainean

3.14 Movimientos corporales - Gorputz-mugimenduak

3.15 Direcciones - Norabideak

Movimientos corporales - Gorputz-mugimenduak
a un lado alde batera
al otro lado beste aldera, bestera
arriba / abajo gora / behera
a la derecha eskuinetara
a la izquierda ezkerretara
alargar, estirar luzatu
descansar atseden hartu
doblar tolestu
girar(se) jiratu
levantar(se) altxatu
llevar eraman
mover(se) mugitu
torcer(se) okertu
tumbar(se) etzan
Direcciones - Norabideak
1ª planta lehenengo solairua
2ª planta bigarren solairua
3ª planta hirugarren solairua
4ª planta laugarren solairua
5ª planta bosgarren solairua
a la derecha eskuinetara
a la izquierda ezkerretara
arriba goian
abajo behean
derecha eskuina
izquierda ezkerra
dentro barruan
fuera kanpoan
en la derecha eskuinean
en la izquierda ezkerrean
hacia abajo behera
hacia arriba gora
hacia atrás atzera
hacia delante aurrera
directo zuzen
recto zuzen
salir / entrar sartu / irten
sube las escalera igo eskailerak
baja las escaleras jaitsi eskailerak

HOGAR - ETXEA

3.16 Sitios y partes de la casa - Lekuak eta etxeko atalak

Sitios y partes de la casa - Lekuak eta etxeko atalak
residencia egoitza
hospital ospitalea
casa etxea
ambulatorio osasun zentroa
parque parkea
centro-cívico gizarte etxea
centro de día eguneko zentroa
entrada sarrera
salida irteera
polideportivo kiroldegia
sala de cine bideo-gela
recepción harrera-lekua
gimnasio gimnasia gela
biblioteca liburutegia
fuente iturria
jardín lorategia
portal ataria
ascensor igogailua
hall atondoa
pasillo iraganbidea
balcón balkoia
cocina sukaldea
comedor jangela
salón egongela
dormitorio logela
cuarto de baño bainugela
váter komuna
salón egongela
sala de visitas bisita-gela
sala de espera itxarongela
despacho, oficina bulegoa
puerta atea
ventana leihoa
garaje garajea
camarote ganbara
despensa janaritegia
terraza terraza
piscina igerilekua
escaleras eskailerak

3.17 Utensilios de la casa - Etxetresnak

Cocina - Sukaldea
cazuela lapiko
congelador izozkailu
cuchillo aiztora, labana
cuchara koilara
despensa despentsa
fregadera harraska
fuego, cocina sutegi
horno labe
lavavajillas ontzi-garbigailu
lavadora garbigailu
mesa mahai
microondas mikrouhin-labe
plato plater
sartén zartagin
tenedor sardexka
vaso edalontzi
Salón - Egongela
alfombra alfonbra
aparato de música musika-aparatua
cojín kuxina
chimenea tximinia
estantería apalategia
lámpara lanpara
sofá sofa
sillón besaulkia
televisión telebista
teléfono telefonoa
Cuarto de baño - Bainugela
bañera bainuontzia
balda apala
cortina gortina
cepillo de dientes hortzetako eskuila
ducha dutxa
espejo ispilu
lavabo konketa
papel de váter komuneko paper
peine orrazi
váter komuna
Dormitorio - Logela
almohada burkoa
armario armairua
cajón tiradera
cama ohea
despertador iratzargailua
enchufe entxufea
manta estalkia
mesa de noche gau-mahai
percha esekigailua
sábana izara

3.18 Alimentos - Elikagaiak

Platos - Platerak
1.plato 1.platera
2.plato 2.platera
postre azkenburukoa
Verduras y legumbres - Barazkiak eta lekaleak
acelga zerba
ajo baratxuria
alcachofa orburua
alubias indabak
berza aza
calabacín kuiatxoa
calabaza kuia
cebolla tipula
coliflor azalorea
espárrago zainzuria
espinaca ziazerba
garbanzos txitxirioak
guisantes ilarrak
lentejas dilistak
pimiento piperra
puerro porrua
tomate tomatea
zanahoria azenarioa
Fruta y frutos secos - Fruta eta fruitu lehorrak
avellana hurra
cereza gerezia
fresa marrubia
manzana sagarra
limón limoia
melocotón muxika
naranja laranja
nuez intxaurra
pera madaria
plátano banana
Carnes - Haragiak
chorizo txorizo, lukainka
pollo oilaskoa
filete, rodaja, rebanada xerra
morcilla odolkia
Pescados - Arrainak
anchoa antxoa
atún atuna
bacalao bakailaoa
bonito hegaluzea
merluza legatza
pulpo olagarroa
Otros alimentos - Bestelako jakiak
aceite olioa
arroz arroza
azúcar azukrea
huevo arrautza
infusión infusioa
infusión de menta menda infusioa
infusión de manzanilla kamamila infusioa
leche esnea
pan ogia
sal gatza
tea
vinagre ozpina
Comidas - Janariak
tortilla de patata patata tortilla
puerros con patatas porrusalda
puré purea
puré de verdura barazki-pure
sopa zopa
Esamoldeak - Neurriak
plato de… platerkada 1…
2,3,4 cucharadas de… 2,3,4 koilarakada…
me he comido un plato de alubias platerkada bat indaba jan dut
una cucharada de azúcar koilarakada bat azukre
un vaso de basokada bat…
un vaso de zumo de naranja basokada bat laranja zuku
trocear, cortar zatitu

DÍAS - EGUNAK

3.19 Días de la semana, meses y estaciones- Asteko egunak, hilabeteak eta urtaroak

Días de la semana - Asteko egunak
lunes astelehena astelehena
martes asteartea martitzena
miércoles asteazkena eguaztena
jueves osteguna eguena
viernes ostirala barikua
sábado larunbata zapatua
domingo igandea domeka
Meses - Hilabeteak
enero urtarrila
febrero otsaila
marzo martxoa
abril apirila
mayo maiatza
junio ekaina
julio uztaila
agosto abuztua
septiembre iraila
octubre urria
noviembre azaroa
diciembre urtarrila
Estaciones - Urtaroak
invierno negua
primavera udaberria
verano uda
otoño udazkena

3.20 Partes del día - Eguneko atalak

Partes del día - Eguneko atalak
a la mañana / mediodía / tarde / noche goizean / eguerdian / arratsaldean / gauean
por la mañana / tarde / noche goizez / arratsaldez / gauez
es tarde berandu da
es temprano goiz da
la próxima semana datorren astean
¿Mañana o pasado mañana? Bihar ala etzi?
ahora orain
quizás más tarde agian geroago

3.21 Los números - Zenbakiak

0 - 29
0 zero 10 hamar 20 hogei
1 bat 11 hamaika 21 hogeita bat
2 bi 12 hamabi 22 hogeita bi
3 hiru 13 hamahiru 23 hogeita hiru
4 lau 14 hamalau 24 hogeita lau
5 bost 15 hamabost 25 hogeita bost
6 sei 16 hamasei 26 hogeita sei
7 zazpi 17 hamazazpi 27 hogeita zazpi
8 zortzi 18 hamazortzi 28 hogeita zortzi
9 bederatzi 19 hemeretzi 29 hogeita bederatzi
30 - 59
30 hogeita hamar 40 berrogei 50 berrogeita hamar
31 hogeita hamaika 41 berrogeita bat 51 berrogeita hamika
32 hogeita hamabi 42 berrogeita bi 52 berrogeita hamabi
33 hogeita hamahiru 43 berrogeita hiru 53 berrogeita hamahiru
34 hogeita hamalaua 44 berrogeita lau 54 berrogeita hamalau
35 hogeita hamabost 45 berrogeita bost 55 berrogeita hamabost
36 hogeita hamasei 46 berrogeita sei 56 berrogeita hamasei
37 hogeita hamazazpi 47 berrogeita zazpi 57 berrogeita hamazazpi
38 hogeita hemezortzi 48 berrogeita zortzi 58 berrogeita hemezortzi
39 hogeita hemeretzi 49 berrogeita bederatzi 59 berrogeita hemeretzi
60 - 89
60 hirurogei 70 hirurogeita hamar 80 laurogei
61 hirurogeita bat 71 hirurogeita hamaika 81 laurogeita bat
62 hirurogeita bi 72 hirurogeita hamabi 82 laurogeita bi
63 hirurogeita hiru 73 hirurogeita hamahiru 83 laurogeita hiru
64 hirurogeita lau 74 hirurogeita hamalau 84 laurogeita lau
65 hirurogeita bost 75 hirurogeita hamabost 85 laurogeita bost
66 hirurogeita sei 76 hirurogeita hamasei 86 laurogeita sei
67 hirurogeita zazpi 77 hirurogeita hamazazpi 87 laurogeita zazpi
68 zortzi 78 hirurogeita zortzi 88 hirurogeita hemezortzi
69 hirurogeita bederatzi 79 hirurogeita hemeretzi 89 laurogeita bederatzi
90 - ...900
90 laurogeita hamar 100 ehun 500 bostehun
91 laurogeita hamaika 101 ehun eta bat ...
92 laurogeita hamabi 102 ehun eta bi 600 seiehun
93 laurogeita hamahiru ... ...
94 laurogeita hamalau 200 berrehun 700 zazpiehun
95 laurogeita hamabost ... ...
96 laurogeita hamasei 300 hirurehun 800 zortziehun
97 laurogeita hamazazpi ... ...
98 laurogeita hemezortzi 400 laurehun 900 bederatziehun
99 laurogeita hemeretzi ... ...
Miles - Milakoak
1.000 mila 5.000 bost mila 10.000 hamar mila
1.001 mila eta bat ... 10.001 hamar mila eta bat
1.002 mila eta bi 6.000 sei mila ...
... ... 11.000 hamaika mila
2.000 bi mila 7.000 zazpi mila ...
... ... 12.000 hamabi mila
3.000 hiru mila 8.000 zortzi mila ...
... ... 13.000 hamahiru mila

3.22 Horas - Orduak

¿Qué hora es? - Zer ordu da?
01:00 ordu bata
02:00 ordu biak
03:00 hirurak
04:00 laurak
05:00 bostak
06:00 seiak
07:00 zazpiak
07:00 zazpiak
08:00 zortziak
09:00 bederatziak
11:00 hamaikak
12:00 hamabiak
04:30 lau eta erdiak
02:30 ordu bi eta erdiak
06:15 seiak eta laurden
08:45 bederatziak laurden gutxi
12:05 hamabiak eta bost
01:25 ordu bata eta hogeita bost
04:55 bostak bost gutxi
Preguntas - Galderak
¿Qué hora es? Zer ordu da?
¿A qué hora? Zer ordutan?
¿Me puede decir qué hora es? Esango didazu zer ordu den?
¿Me puede decir a qué hora es? Esan ahal didazu zer ordutan den?
Dentro de 10 minutos Hamar minutu barru

3.23 El tiempo - Eguraldia

El tiempo - Eguraldia
Hace mucho calor Bero handia dago
Hace mucho frío Hotz handia dago
Hace frío Hotza dago / Hotz (handia) egiten du
Hace bueno Beroa dago / Bero (handia) egiten du
Llueve Euria ari du / Euria da
Llueve a cántaros Euria barra-barra ari du.